نقش کاروتنوئیدها در پرورش و تکثیر قزل آلا

Home/مقالات/مقالات تخصصی رنگدانه/نقش کاروتنوئیدها در پرورش و تکثیر قزل آلا

نقش کاروتنوئیدها در پرورش و تکثیر قزل آلا

 

 اهمیت وجود رنگدانه در بدن ماهیان قزل آلا

این اهمیت را از دو جنبه میتوان بررسی کرد:

اول اینکه در مراحل مختلف زندگی این گونه ماهیان رنگدانه های مختلفی جذب بدن میشود که هر کدام بیانگر

وضعیتهای خاص آناومیکی و یا حتی پاتولوژیک است یرای مثال قزل آلای نر در فصل جفت گیری میزانی از این رنگدانه ها را به پوست منتقل میکند و این تغییر رنگ همزمان با فالیتهای جنسیست.

نکته دوم اینکه در بسیاری از جوامع رنگ گوشت ماهی با بازار پسندی آنها ارتباط دارد برای نمونه در برخی از کشورها گوشت صورتی به انتخاب اول بازار تبدیل شده و گوشت معمولی مشتری چنانی ندارد.

چند دسته رنگدانه در ماهیان وجود دارد؟

اساسا رنگدانه ها در بدن ماهی به دو دسته تقسیم میشوند:

۱- دسته ای که به سوخت و ساز ماهی کمک کرده و نقشی در ایجاد رنگ در گوشت ماهی ندارند از این دسته

میتوان ه رنگدانه هایی مانند :سایتو کروم – هموگلوبین وبیلین ها اشاره کرد.

۲- دسته ای که هم در سوخت و ساز دخالت دارند و هم باعث ایجاد رنگ در بدن ماهی میشوند مانند : کاروتنوئیدها که از مشتقات کاروتنند.

نقش کاروتنوئیدها در پرورش و تکثیر قزل آلا:

۱- تولید مثل: تغییر رنگ بدن ماهی در اثر کاروتنوئیدها را میتوان از نمودهای صفات ثانویه جنسی دانست

در این دوره در ماهیان نر حرکت رنگدانه ها از گوشت به پوست ودر ماهیان ماده از گوشت به تخمدان است.

با در نظر گرفتن این مورد اخیر میتوان گفت این رنگ میتواند از طریق تخم به نسلهای بعد منتقل شود.

۲- افزایش رشد ماهی: در مراحل اولیه تغذیه کاروتنوئیدها میتوانند باعث افزایش رشد ماهی شوند. این موضوع در لاروها و آزاد ماهیان اقیانوس اطلس به اثبات رسیده است.

۳- طولانی تر شدن زمان بازماندگی تخم : با افزایش مقاومت تخمها به کمبود اکسژن و جلوگیری از تاثیر منفی نور بر آنها کاروتنوئیدها میتوانند بقای تخم را طولانی تر کنند.

۴- تشکیل ویتامین A : کاروتنوئیدها در متابولیسم ویتامین های A1 و A2 نقش داشته و در نتیجه بر رشد ماهی تاثیر مثبت میگذارند.

۲- افزایش مارکتینگ ماهی : از دیدگاه اکثریت مصرف کنندگان رنگ قرمز و نارنجی گوشت ماهی قزل آلا نشان از کیفیت بالای آن دارد لذا در بسیاری از مراکز پرورش این ماهی از رنگدانه ها در رژیمهای غذایی استفاده میشود.

کاروتنوئیدهای سینتتیک و منابع تامین آنها

دو رنگدانه مصنوعی مهم و معمول که امروزه کاربرد بالایی در تغذیه ماهی ها دارند عبارتند از :

۱- کانتا زانتین (canthaxanthin) ـ در ساختمان سخت پوستان، قارچ چانترلیز(chanterelles)،تخم آبزیان دریایی و جلبکهای سبز آبی به مقدار متنوع اما قابل توجهی موجود است.

۲- آستازانتین (astaxanthin)ـ این رنگدانه در روغن ماهی کاپلین،سریل،خرچنگ،میگووقزل آلای اروپایی و همچنین در برخی از جلبکها و مخمرها یافت میشود.

این دو رنگدانه را با هم مقایسه کنید:

الف: آستازانتین از کانتازانتین توسط بافتهای عضلانی ماهی بهتر جذب شده رنگ صورتی خوش رنگی به آن میدهد.

ب: چنانچه گوشت ماهی در شرایط انجماد قرار گیرد مدت زمان ماندگاری آستازانتین بیشتر از کانتازانتین است.

ج: ساید افکت یا عوارض جانبی آستازانتین به مراتب کمتر از کانتازانتین است.

د: هزینه تولید کانتازانتین بطور قابل ملاحظه ای کمتر از آستازانتین است.

مقدار مصرف این رنگدانه ها تا چه حدیست؟

در موارد پرورش قزل آلای بازاری بین ۳۰ تا ۵۰ میلی گرم در ازای هر کیلو گرم جیره رنگ صورتی روشن تا گلبهی به گوشت ماهی میدهد.

در مورد ماهیان مولد با اضافه کردن ۴۰ میلی گرم در هر کیلو از جیره میتوان برای دوره تخم ریزی بعدی تخمهای رنگی داشت. معمولا در همان دوره تخم ریزی رنگ را تغیر نمیدهد.

آیا کیفیت جذب رنگدانه توسط ماهی به نوع فرآوری جیره بستگی دارد ؟

در استفاده از جیره های اکسترودر جذب رنگدانه ها اندکی کمتر از پلت هاست که یکی از دلایل آن حرکت سریعتر مواد غذایی اکسترودر در مجاری گوارشی در مقایسه با پلت هاست. به عبارت دیگر زمان لازم برای جذب رنگدانه در سیستم اکسترودر کمتر است.

One Comment

  1. عباس آذر ۶, ۱۳۹۴ at ۱۱:۲۳ - Reply

    خیلی خوب بود

Leave A Comment

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.